Ollo lehendakariordeak Memoria Demokratikoaren Lurralde Kontseiluan parte hartu du
Nafarroako Gobernuko lehendakariorde Ana Ollok Memoria Demokratikoaren Lurralde Kontseiluan parte hartu du, memoria historikoaren arloan erakundeen arteko lankidetzari balioa eman dion autonomia arteko organoan. Lankidetza horren adibide da Nafarroako Gobernuko Memoria eta Bizikidetza, Kanpo Ekintza eta Euskararen Departamentuak eta Memoria Demokratikorako Estatu Idazkaritzak frankismoaren biktimen inguruko informazioa trukatzeko sinatutako alde biko hitzarmena. Gainera, erakundeen arteko lankidetza horren barruan, Nafarroak 138.618 euro jasoko ditu aurten memoria demokratikoaren arloko proiektuak eta programak sustatzeko, gaur egindako bileran jakinarazi denez. Bilera horretan, Nafarroako Foru Komunitateak modu telematikoan parte hartu du, eta beste gai batzuk ere jorratu dira, hala nola Estatuko DNA bankua edo Memoria Demokratikoaren Legearen araudi‑ eta antolaketa‑garapena.
Bestalde, Gerrako eta Diktadurako biktimen erregistroa eta errolda sortzeari buruzko gai‑zerrendako puntuan, Ollok gogorarazi du Estatu Idazkariak Nafarroara egin duen azken bisita dela eta, astearte honetan bertan lankidetza‑hitzarmen bat sinatu zela Estatuko Administrazio Orokorraren (Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko Ministerioaren) eta Nafarroako Gobernuaren artean. Hitzarmen horren xedea da, bakoitzaren lurralde‑eremuan, desagertutako pertsonen kokapen‑mapak eguneratzea, bai eta biktimen erregistroa eta errolda ere, urriaren 19ko 20/2022 Legearen (Memoria Demokratikoari buruzkoa) eta azaroaren 26ko 33/2013 Foru Legearen (1936ko kolpe militarraren ondorioz hildako eta errepresioaren biktima izan ziren Nafarroako herritarren aitortza eta erreparazio moralari buruzkoa) babes juridikoaren pean.
Ministerioko Biktimei Arreta emateko Zuzendaritza Nagusia Estatuko Biktimen Erregistro eta Errolda egiteko eta mantentzeko lanean ari da, baita desagertutako pertsonen kokapenerako Mapa Integratua kudeatu eta eguneratzeko ere, eta beste administrazio publiko batzuekin lankidetzan, egon daitezkeen mapen arteko koordinazioa bermatzeko. Nafarroak ibilbide luzea egina du esparru honetan, hasiera batean herritarren eta elkarte‑ekimenen bidez, eta bereziki 2015etik aurrera Nafarroako Gobernuaren beraren eskutik, Ana Ollo lehendakariordeak zuzentzen duen departamentuaren mendeko Nafarroako Memoriaren Institutuaren bidez.
Nafarroako Memoriaren Institutuak 2016an abiarazitako Exhumazio Programa —memoria‑elkarteekin lankidetzan, Aranzadi Zientzia Elkartearekin sinatutako hitzarmenen bidez eta NASERTICen inplikazioarekin— bultzada handia izan zen 1936ko kolpearen ondoren eta diktaduran Nafarroan eraildako eta atxilotuta hil ziren pertsonen gorpuzkiak bilatu, desobiratu eta identifikatzeko lana sistematizatzeko, oraindik aurkitu gabe zeudenak. Izan ere, azken hamarkadan, Nafarroako Gobernuak, DNA banku publikoaren bidez, Nafarroako Memoriaren Institutuaren lanari esker berreskuratutako frankismoaren biktimen gorpuzkien %30 identifikatzea lortu du. Institutuak 269 hobiren mapa du, eta horrez gain, dokumentazio‑oinarri zabala bere Oroibidea artxibo digitalean, frankismoaren ia 25.000 biktimari buruzko erreferentziekin.
Nafarroako Exhumazio Planaren azken balantzearen arabera, 2016tik hona 166 jarduketa egin dira, horietatik 38 arrakastatsuak izan direlarik. 38 hobi horietan 163 pertsonaren gorpuzkiak berreskuratu dira, eta horietatik 47 identifikatu dira. NASERTIC enpresa publikoak kudeatzen duen Nafarroako DNA Bankuak 418 espediente ireki ditu, desagertuen bila dabiltzan familien laginei esker.
Esperientzia eta dokumentazio horrek guztiak Nafarroa arlo honetan erreferente gisa kokatzen dute. Horri gehitu behar zaio bai Estatuak bai Memoriaren Institutuak kode irekiko “Dédalo” izeneko aplikazio informatikoa erabiltzen dutela; horrek alde bien arteko interoperabilitate azkarra eta informazio‑transmisioa ahalbidetzen du. Izan ere, sinatutako hitzarmenean alderdiek adierazten dute “biktimen erregistroa eta errolda eguneratzera, bai eta desagertutako pertsonen kokapen‑mapa berritzera bideratutako proiektu komun bat garatzeko interesa dutela, bakoitzaren lurralde‑eremuan”.
Iturria: navarra.es
